Co jest sprawdzane w DTZ Mówienie, część 1 („Über mich”)?

W części 1 ustnego egzaminu DTZ egzaminatorzy nie sprawdzają faktów. Twoje imię i nazwisko, miejsce zamieszkania oraz zawód znajdują się już w formularzu zgłoszeniowym. Egzaminatorzy sprawdzają coś innego: Czy potrafisz połączyć te informacje po niemiecku? I czy potrafisz spontanicznie odpowiedzieć na pytanie? Właśnie te dwie umiejętności znajdują się w oficjalnych kryteriach oceniania części 1A i 1B.

Oznacza to, że w części 1 nie ma dystraktorów, tak jak w częściach Lesen lub Hören. Nie ma błędnej odpowiedzi. Zadanie ma jednak zasady, których nie znajdziesz na arkuszu z zadaniem. Znajdują się one w instrukcjach dla egzaminatorów, podręczniku egzaminacyjnym oraz w sformułowaniach kryteriów oceniania. W tym artykule poznasz te 7 zasad – wraz z oficjalnym źródłem dla każdej z nich.

Źródła to: DTZ-Übungssatz 1 od g.a.s.t. (PDF) z przebiegiem egzaminu dla egzaminatorów (strony 28–32) oraz kryteriami oceniania (strony 44–46), strona „Der DTZ auf einen Blick“ oraz oficjalny DTZ-Prüfungshandbuch (BAMF, PDF), do którego g.a.s.t. odsyła w swoim FAQ. Stan na: 11.09.2026.

Przebieg części 1 oraz tabele punktowe znajdziesz w naszym artykule dotyczącym struktury i oceniania części 1. Tutaj skupiamy się wyłącznie na zasadach, które się za tym kryją.

Pytania w części 1B nie są spontaniczne. Egzaminatorzy mają katalog standardowych pytań. W przypadku części 1B podręcznik egzaminacyjny mówi o „Prüferfragen aus Katalog”. W Übungssatz 1 (strona 30) g.a.s.t. podaje przykłady: pytania dotyczące zawodu, dzieci i języków.

Ukryta zasada jest następująca: Egzaminator wybiera z katalogu pytanie, które pasuje do Twojej wypowiedzi o sobie. W oficjalnym przebiegu egzaminu jest napisane, że egzaminator „knüpft an das Gesagte an”. Oznacza to, że masz wpływ na pytania. Jeśli w 1A opowiadasz o dzieciach, w 1B możesz otrzymać pytanie o dzieci. Jeśli mówisz o pracy w swoim kraju pochodzenia, możesz otrzymać pytanie dotyczące pracy.

Dlaczego w ogóle istnieje część 1B? Odpowiedź znajduje się bezpośrednio w kryteriach oceniania (Übungssatz 1, strona 45). Dla części 1B podano:

• B1: Kann auf Fragen relativ spontan und ausführlich antworten.
• A2: Kann auf Fragen knapp und/oder nur teilweise verständlich antworten.
• A1: Kann mit einzelnen Wörtern oder auswendig gelernten Wendungen antworten.

Słowo „spontan” pojawia się tylko przy B1. Sformułowanie „auswendig gelernt” pojawia się tylko przy A1. To nie jest przypadek. Zadanie zostało skonstruowane właśnie w taki sposób: Część 1A można przygotować. Części 1B nie można przygotować w całości, ponieważ pytanie zależy od tego, co powiesz podczas przedstawiania się. Właśnie tutaj egzaminatorzy widzą różnicę między przygotowanym tekstem a prawdziwą rozmową.

Ukryta zasada: Egzaminatorzy nie oczekują, że w 1B będziesz mówić perfekcyjnie. Oczekują, że będziesz reagować. Odpowiedź z małym błędem, ale zawierająca przykład i uzasadnienie, pasuje do „spontan und ausführlich”. Perfekcyjna odpowiedź składająca się tylko z trzech słów pasuje do „knapp”.

W podręczniku egzaminacyjnym dotyczącym części 1 zapisano, że po przedstawieniu się egzaminator zadaje „eine bzw. bei kurzen Antworten zwei bis drei weiterführende Fragen”. Celem jest, aby każda osoba mówiła około jednej minuty w 1A i około jednej minuty w 1B.

Ukryta zasada: Liczba pytań jest pewnym sygnałem. Jedno pytanie oznacza, że Twoja wypowiedź o sobie była wystarczająco długa. Trzy pytania oznaczają, że Twoja wypowiedź lub odpowiedzi były krótkie i egzaminator wykorzystuje pozostały czas. To nie jest kara. Zadaniem egzaminatora jest zapewnienie Ci około dwóch minut na mówienie. Nie zabiera Ci czasu – daje Ci czas.

W Übungssatz 1 (strona 30) napisano również: Jeśli osoba „ins Stocken kommt oder die Vorstellung abbricht”, egzaminator daje dodatkowe impulsy. Przykłady w scenariuszu to: „Was machen Sie beruflich? Haben Sie Kinder? Was machen Ihre Kinder?”. To również jest pomoc, a nie test.

W oficjalnym przebiegu egzaminu (Übungssatz 1, strona 30) jako przykład przejścia do części 1B podano następujące zdanie: „Sie haben etwas über Ihren Beruf gesagt. Das habe ich nicht genau verstanden.” Wielu uczestników słyszy to zdanie i myśli: Źle mówiłem. To nieprawda. To zdanie jest standardowym impulsem. Znajduje się w scenariuszu, zanim jeszcze wejdziesz do sali.

Ukryta zasada: To zdanie daje Ci drugą szansę. Możesz jeszcze raz przekazać tę samą informację – innymi słowami, wolniej, z przykładem. Egzaminatorzy oceniają, jak wykorzystasz tę drugą szansę.

Z podręcznika egzaminacyjnego wynika jeszcze jedna zasada: Egzaminator mówi jasno i wyraźnie oraz pozostaje przy słownictwie i gramatyce na poziomie B1. W przypadku problemów ze zrozumieniem powinien udzielić „weitere Erklärungen”. Możesz więc zapytać: „Können Sie die Frage bitte wiederholen?”. Jest to dozwolone i całkowicie normalne.

To najważniejsza ukryta zasada. Kryteria językowe – wymowa, płynność, poprawność i słownictwo – nie są oceniane przez egzaminatorów osobno dla każdej części, lecz za całą rozmowę od części 1 do części 3. Jest to zapisane w Übungssatz 1 (strona 44). Dla części 2 istnieją ponadto dwie listy pytań: „Prüfungsfragen Stufe A2” oraz „Prüfungsfragen Stufe B1” (Übungssatz 1, strony 34–35).

Egzaminatorzy muszą więc wcześnie zdecydować: Której listy użyć? Ta decyzja zapada w części 1. Podręcznik egzaminacyjny mówi o tym bezpośrednio: Pytania w części 2 „sollen dem vorgefundenen sprachlichen Niveau A2 oder B1 angepasst werden”. „Vorgefunden” oznacza poziom, który egzaminator usłyszał do tego momentu.

Ukryta zasada: Część 1 daje tylko 10 ze 100 punktów za treść. Ale właśnie w części 1 egzaminatorzy wyrabiają sobie pierwsze wyobrażenie o Twoim poziomie. Jeśli w części 1 mówisz spójnymi zdaniami i podajesz szczegóły, możesz otrzymać w części 2 pytania B1 – a tym samym szansę na pokazanie poziomu B1. Jeśli w części 1 odpowiadasz krótko, możesz otrzymać raczej pytania A2. Przy pytaniach A2 trudniej jest udzielić rozbudowanej odpowiedzi, ponieważ pytania są prostsze i bardziej zamknięte.

Przykładowe pytania pochodzą z Übungssatz 1 (strona 34). Pokazują różnicę: Na pytanie A2 można odpowiedzieć jednym słowem. Pytanie B1 wymaga opowiedzenia o doświadczeniu, wyrażenia opinii i dokonania porównania.

Wielu uczestników myśli: Muszę wymienić wszystkie 6 punktów, bo inaczej czegoś zabraknie. Przyjrzyj się dokładnie kryteriom dla części 1A (Übungssatz 1, strona 45). Nie ma tam ani słowa o „wszystkich punktach”. Jest tam napisane:

• B1: Kann sich vorstellen und dabei auch detailliertere Informationen vortragen.
• A2: Kann sich vorstellen und dabei knappere, allgemeine Informationen geben.
• A1: Kann sich vorstellen und dabei Informationen unverbunden vortragen.

Ukryta zasada: Egzaminatorzy oceniają dwie rzeczy – szczegóły i spójność. Nie liczbę punktów. Przedstawienie się z pięcioma punktami i wieloma szczegółami może odpowiadać B1. Przedstawienie się obejmujące wszystkie sześć punktów, ale bez żadnych połączeń, może odpowiadać A1. Podręcznik egzaminacyjny mówi również, że punkty „müssen nicht nacheinander abgearbeitet werden”. Arkusz jest pomocą, a nie listą kontrolną.

Dlatego egzaminatorzy nie oceniają, czy pominąłeś „Familie”. Oceniają, czy to, co powiedziałeś, jest ze sobą połączone: za pomocą „weil”, „seit”, „aber”, „dann” albo przykładu.

Podczas ustnego egzaminu DTZ w sali znajduje się dwóch egzaminatorów. Jeden rozmawia z Tobą. Drugi prawie nic nie mówi, słucha i pisze. Podręcznik egzaminacyjny określa te role jako „Interlokutor” (rozmówca) i „Assessor” (osoba oceniająca). Obaj oceniają – ale tylko jeden mówi.

Pierwsza ukryta zasada: Milczący egzaminator nie jest nieuprzejmy ani znudzony. Jego zadaniem jest skoncentrowanie się wyłącznie na ocenianiu. W podręczniku napisano, że egzaminatorzy „halten sich grundsätzlich zurück”. Możesz spokojnie mówić również do niego – ale nie oczekuj żadnej reakcji.

Druga ukryta zasada: Na końcu każdej części egzaminator mówi coś uprzejmego. W scenariuszu (Übungssatz 1, strona 31) znajduje się na przykład zdanie: „Vielen Dank, das war informativ.” To nie jest informacja zwrotna. Übungssatz jasno stwierdza: „Hinweise auf das Prüfungsergebnis dürfen nicht gegeben werden.” Uprzejme słowa nie są więc znakiem, że masz B1. Neutralne słowa nie są znakiem, że masz A2. Ocena następuje dopiero po egzaminie, gdy opuścisz salę.