Kurs językowy
Polnisch
Jaką gramatykę naprawdę musisz znać do Sprachbausteine, część 1? Tutaj znajdziesz wszystkie ważne obszary z jasnymi przykładami, a do tego sprawdzoną strategię krok po kroku i listę kontrolną do nauki.
Verbformen (formy czasownika) to najważniejszy obszar w części 1. Musisz pewnie rozpoznawać właściwy czas i właściwą formę.
Sprawdź słowo sygnałowe w zdaniu:
| Sygnał w zdaniu | Forma | Przykład |
|---|---|---|
| haben / sein | Partizip II (imiesłów bierny) | Ich habe es gemacht. |
| czasownik modalny | bezokolicznik bez zu | Ich muss es machen. |
| versuchen, sich lohnen ... | bezokolicznik z zu | Ich versuche, es zu machen. |
W Perfekt niektóre czasowniki potrzebują sein zamiast haben. Należą do nich przede wszystkim czasowniki ruchu i zmiany:
Najpierw poszukaj w zdaniu czasownika posiłkowego lub modalnego. Od razu mówi ci, jaką formę musi mieć drugi czasownik.
Konnektoren (konektory) łączą zdania. Ważne jest nie tylko znaczenie, ale też szyk zdania – czyli gdzie stoi czasownik.
| Znaczenie | Konektory | Szyk zdania |
|---|---|---|
| powód | weil (zdanie podrzędne), denn (zdanie główne) | weil → czasownik na końcu; denn → normalna pozycja |
| przeciwieństwo | aber, sondern; obwohl; trotzdem | aber/sondern → normalna; obwohl → czasownik na końcu; trotzdem → czasownik zaraz po nim |
| cel | damit, um ... zu | czasownik na końcu |
| warunek / czas | wenn, als, falls | czasownik na końcu |
Ich freue mich, (...) ich dich endlich wiedersehe. (cieszę się, ... nareszcie znów cię widzę.)
a) als b) wenn c) wann
Poprawnie: b) wenn. Chodzi o przyszłość, a nie o jednorazowe wydarzenie w przeszłości. als i wann nie pasują.
Rodzajniki, zaimki dzierżawcze i przymiotniki zmieniają końcówkę zależnie od przypadka. Musisz rozpoznać przypadek ze zdania.
| Przypadek | Pytanie / sygnał | Przykład (der Mann) |
|---|---|---|
| Nominativ (mianownik) | Wer oder was? (kto lub co? / podmiot) | Der Mann kommt. |
| Akkusativ (biernik) | Wen oder was? (kogo lub co? / dopełnienie) | Ich sehe den Mann. |
| Dativ (celownik) | Wem? (komu?) / po przyimku celownikowym | Ich danke dem Mann. |
| Genitiv (dopełniacz) | Wessen? (czyj?) / po przyimku dopełniaczowym | das Auto des Mannes |
Te przyimki wymagają Genitiv: trotz, wegen, während, statt. Przykład: trotz des Regens (mimo deszczu).
Najpierw określ przypadek, potem końcówkę. Zapytaj: słowo to podmiot, dopełnienie, czy stoi przed nim przyimek? Z tego wynika właściwa forma.
Przy przyimkach musisz wiedzieć dwie rzeczy: właściwy przyimek i właściwy przypadek.
Przyimki an, auf, in, über, unter, vor, hinter, neben, zwischen mogą mieć Dativ lub Akkusativ:
Am Wochenende fahren wir (...) die Berge. (w weekend jedziemy ... góry.)
a) in den b) in dem c) im
Poprawnie: a) in den. fahren to ruch (Wohin?), więc biernik: in die Berge. Przy rodzaju męskim w liczbie pojedynczej byłoby in den.
Przyimek i rodzajnik często się łączą: in dem = im, an dem = am, zu dem = zum, zu der = zur, in das = ins.
Przy przyimkach dwustronnych zawsze pytaj: Wo (miejsce) czy Wohin (ruch)? To jedno pytanie decyduje między Dativ a Akkusativ.
Zwracaj uwagę na przypadek: Er hilft mir (on mi pomaga / celownik), Er sieht mich (on mnie widzi / biernik).
Zaimek względny zależy od wyrazu odniesienia (rodzaj, liczba) i od swojej roli w zdaniu podrzędnym (przypadek).
Das ist der Kollege, (...) ich oft helfe. (to kolega, ... często pomagam.)
a) der b) den c) dem
Poprawnie: c) dem. helfen wymaga Dativ: dem ich oft helfe. der (mianownik) i den (biernik) nie pasują.
Gdy czasownik stoi ze stałym przyimkiem, a dopełnienie to rzecz, powstaje da-słowo (da-Wort):
| Czasownik + przyimek | da-słowo |
|---|---|
| sich freuen auf | darauf |
| denken an | daran |
| sprechen / erzählen von | davon |
| sich kümmern um | darum |
Zawsze ucz się czasowników razem z ich przyimkiem. Wtedy od razu znajdziesz też właściwe da-słowo.
Konjunktiv II wyraża grzeczność lub coś nierzeczywistego. Ważne: sein i haben mają własne formy.
| Czasownik modalny | Znaczenie |
|---|---|
| können | zdolność, możliwość |
| müssen | konieczność |
| wollen | zamiar, wola |
| möchten | grzeczne życzenie |
| dürfen | pozwolenie |
| sollen | polecenie, zalecenie |
Ich (...) Sie höflich um Hilfe bitten. (chcę uprzejmie poprosić Państwa o pomoc.)
a) muss b) möchte c) soll
Poprawnie: b) möchte. möchte pasuje do uprzejmej prośby. muss (konieczność) i soll (polecenie) dają tu inny sens.
Jeśli opanujesz te obszary pewnie, masz dobre przygotowanie do części 1:
| Obszar | To warto umieć |
|---|---|
| Verbformen (formy czasownika) | Präsens, Präteritum, Perfekt; Partizip II; bezokolicznik z zu i bez niego; haben lub sein w Perfekt |
| Konnektoren (konektory) | weil, denn, obwohl, trotzdem, damit, aber, sondern; als / wenn / wann; właściwy szyk zdania |
| Kasus i Deklination (przypadek i deklinacja) | Nominativ, Akkusativ, Dativ, Genitiv; końcówki przymiotników; przyimki z Genitiv |
| Präpositionen (przyimki) | przyimki dwustronne (Wo/Wohin); ściągnięcia (im, am, zum, zur, ins) |
| Pronomen (zaimki) | zaimki osobowe w odpowiednim przypadku; zaimki względne; da-słowa (darauf, daran, davon) |
| Tryb przypuszczający i czasowniki modalne | wäre, hätte, würde; znaczenie können, müssen, wollen, möchten, dürfen, sollen |
| Małe słowa | schon, noch, nur, einfach, erst; stałe połączenia jak noch nicht, nicht mehr, immer noch |
Przerabiaj te obszary po kolei. Po każdym obszarze zrób kilka tekstów z lukami i zawsze czytaj wyjaśnienie. Tak szybko widzisz, gdzie jeszcze trzeba poćwiczyć.
Podstawa struktury i typu zadania: oficjalny test próbny telc Zertifikat Deutsch / telc Deutsch B1, telc gGmbH, Frankfurt a. M. Oficjalny test próbny znajdziesz bezpłatnie na www.telc.net.
Masz pytania?
Zapytaj naszego asystenta!
