DTB B2 Sözlü Bölüm 1: Süreç, Konular, Değerlendirme

Deutsch-Test für den Beruf B2 sınavındaki Sprechen Teil 1, iş hayatıyla ilgili bir konuda yapılan sunumdan ve ardından gelen bir konuşmadan oluşur. Size verilen iki konudan birini seçer, yaklaşık iki dakika boyunca bu konu hakkında serbestçe konuşur, ardından sınav görevlilerinin sorularını yanıtlarsınız ve sınav partnerinizin sunumunu dinlersiniz. Çünkü sonunda onun verdiği yanıtlardan bir konuyu açıklamanız gerekir.

Deutsch-Test für den Beruf B2 (DTB B2), § 45a AufenthG kapsamında B2 seviyesindeki temel mesleki dil kursunun bitirme sınavıdır. Sınav, Federal Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığının görevlendirmesiyle ve BAMF'ın uzman desteğiyle telc gGmbH tarafından geliştirilmiştir ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'nin (GER) B2 seviyesine karşılık gelir. Sprechen modülü iki aday ve iki sınav görevlisiyle gerçekleştirilir ve hazırlık süresi olmadan toplam yaklaşık 16 dakika sürer.

Sınavın işleyişi, süreleri ve konuları hakkındaki bilgiler, telc'in Deutsch-Test für den Beruf B2 için hazırladığı resmî deneme sınavından ve BAMF'ın model sınavından alınmıştır. Bilgilerin güncellik tarihi: 10.09.2026.

1. bölüm, her aday için arka arkaya gelen üç aşamadan oluşur. A adayı ancak bu üç aşamanın tamamını bitirdikten sonra B adayı kendi sunumuna başlar. O sırada sunum yapmayan kişinin de aktif bir görevi vardır: dinlemek ve not almak.

Teil 1A – bir konu hakkında konuşma (yaklaşık 2 dakika)

İki konunun yer aldığı bir kâğıt alırsınız ve bunlardan birini seçersiniz. Her konunun yanında parantez içinde üç ila beş yardımcı madde bulunur. Resmî görev yaklaşık olarak şu anlama gelir: Bir konu seçin ve bu konu hakkında yaklaşık iki dakika konuşun – neler yapabildiğinizi gösterin. Maddeler size yardımcı olmak içindir, zorunlu bir kontrol listesi değildir. Her maddeyi mutlaka ele almak zorunda değilsiniz, ancak konunun temel yönlerini açıklamanız gerekir.

Bu iki dakika boyunca yalnızca siz konuşursunuz. Sınav görevlileri sizi dinler, partneriniz ise not alır. Bu bölüm bir sohbet değil, bağlantılı ve düzenli bir konuşmadır.

Teil 1B – sınav görevlilerinin soruları (yaklaşık 2 dakika)

Daha sonra sınav görevlileri sunumunuzla ilgili sorular sorar. Sorular, az önce söylediklerinizle ilgilidir. Belirttiğiniz bir noktayı daha ayrıntılı açıklamanızı, bir örnek vermenizi veya görüşünüzü belirtmenizi isteyebilirler. Siz cevap verirken partneriniz not almaya devam eder.

Teil 1C – bir konuyu açıklama (yaklaşık ½ dakika)

Şimdi bakış açısı değişir. İkinci sınav görevlisi partnerinize yönelir ve sizin cevaplarınızda geçen bir konuyu açıklamasını ister. Resmî deneme sınavında bu yaklaşık olarak şöyle ifade edilir: „Teilnehmer/in A hat über … gesprochen. Das habe ich leider nicht ganz verstanden. Können Sie mir das noch einmal erläutern?“ Ardından partneriniz bu bilgiyi kendi sözleriyle aktarır.

Partneriniz sunum yaptığında aynı görevi siz de yerine getirirsiniz: dinler, en önemli noktaları not alır ve sonunda bunlardan birini açıklarsınız. Dolayısıyla Teil 1C yalnızca konuşma becerisini değil, dinlediğini anlama ve bilgiyi aktarma becerisini de ölçer. Bu, günlük iş hayatında sürekli ihtiyaç duyulan bir beceridir.

DTB B2 Teil 1A için tam olarak sekiz konu vardır. Sınavda bunlardan ikisi arasından seçim yaparsınız. Sağ sütunda yer alan yardımcı maddeler sınavdaki konu kâğıdında da aynı şekilde bulunur.

Hangi konuyu seçmelisiniz?

Konular üç gruba ayrılabilir. Bu sınıflandırma, sınavda düşünmek için yalnızca birkaç saniyeniz olduğunda karar vermenizi kolaylaştırır:

• Deneyime dayalı konular (1, 3, 4): Kendi yaşadığınız bir şey hakkında konuşursunuz. Avantajı: İçeriği zaten biliyorsunuz ve bir şey uydurmanız gerekmez. Zorluğu: Geçmiş zaman yapılarını güvenli bir şekilde kullanmanız gerekir.
• Görüş ve süreç konuları (2, 5, 6): Bir şeyin nasıl gerçekleştiğini veya neyi önemli bulduğunuzu açıklarsınız. Avantajı: Kolayca planlanabilir ve sabit bir yapı çok iyi işe yarar. Zorluğu: Sadece maddeleri sıralamak yerine gerekçeler de sunmanız gerekir.
• Betimleyici konular (7, 8): Bir ürün veya fikir tanıtırsınız. Avantajı: Yardımcı maddeler çok net bir yapı sağlar. Zorluğu: Somut konuşmanız gerekir; genel olarak “iyi bir ürün” hakkında konuşmak yerine gerçek veya açıkça kurgulanmış bir örnek kullanmalısınız.

Hemen somut bir örnek bulabildiğiniz konuyu seçin. Somut bir örnek, iki dakikalık sunumu doldurmanızı yalnızca “daha kolay görünen” bir konudan çok daha güvenilir hâle getirir.

Kursiyerlerimi sınava hazırlarken tekrar tekrar gözlemlediğim bir durum var: Genellikle listenin ilk yarısından (1–4) bir konu, ikinci yarısından (5–8) bir konuyla birlikte sunuluyor. Resmî olarak böyle bir kombinasyon belirlenmemiştir; bu nedenle buna güvenmemelisiniz. Ancak bu durum, listenin her iki yarısını da aynı derecede iyi hazırlamak için ek bir nedendir.

DTB B2'de sözlü performans iki sınav görevlisi tarafından dört kritere göre değerlendirilir. Bir kriter içerikle, üç kriter ise dille ilgilidir:

Bu, 1. bölüm için pratikte ne anlama geliyor?

Değerlendirme formundan doğrudan iki önemli sonuç çıkar:

1. 1A, 1B ve 1C ayrı ayrı değerlendirilir. Çok iyi bir sunum, sınav görevlilerinin sorularına verilen zayıf bir cevabı otomatik olarak telafi etmez. Bunun tersi de geçerlidir: 1A'ya güvensiz başladıysanız 1B ve 1C'de yine de görevi iyi bir şekilde yerine getirebilirsiniz. Her aşama ayrı bir fırsattır.
2. Dil, sınavın tamamı boyunca değerlendirilir. Telaffuz, dil bilgisi ve kelime dağarcığı her görev için ayrı ayrı değil, Teil 1–3'ün tamamı üzerinden değerlendirilir. Bu nedenle sunumdaki tek bir dil bilgisi hatası sonucu belirlemez; önemli olan üç bölümün tamamındaki genel performanstır.

Sprechen modülünden en fazla 60 puan alınabilir; sınavın tamamında toplam 240 puan vardır ve Lesen, Hören, Schreiben ve Sprechen bölümlerinin her biri %25 ağırlığındadır. DTB B2 sınavı 144 puanla geçilir; bunun yanında dört beceriden en az üçünün %60'ın üzerinde olması gerekir. Bir beceri %40 ile %60 arasında kalabilir ve bu durumda telafi edilebilir. Sınavın tamamındaki puan sistemi hakkında ayrıntılı bilgiyi Deutsch-Test für den Beruf B2: sınav formatı, görevler ve değerlendirme başlıklı makalede bulabilirsiniz.

Değerlendirme kriterleri resmî deneme sınavında („Bewertungskriterien Sprechen“ bölümü) açıklanmıştır; A'dan D'ye kadar olan seviyelerin tam açıklamaları ayrıntılarda farklılık gösterebileceğinden doğrudan bu belgeden kontrol edilmelidir.

Normal bir konuşma hızında iki dakika yaklaşık 200–250 kelimeye karşılık gelir. Bu süre net bir yapı için yeterlidir ve aynı yapı sekiz konunun tamamında kullanılabilir. DTB B2'ye hazırlanan kursiyerlerimle kullandığım yöntemin temeli tam olarak budur: sekiz farklı sunumu ezberlemek yerine, yalnızca konuya özgü kısmı değiştirdiğiniz tek bir sabit yapı öğrenirsiniz.

Adım 1: Her konu için kullanılabilecek giriş cümlesi

İlk cümle tüm konularda aynıdır ve seçtiğiniz konunun başlığını içerir:

• „Heute möchte ich über einen Arbeitgeber, für den ich gearbeitet habe, sprechen.“
• „Heute möchte ich über ein gutes Arbeitsumfeld sprechen.“
• „Heute möchte ich über meine Geschäftsidee sprechen.“

Bu cümleyi ezberlersiniz ve sınavın başında çok heyecanlı olsanız bile otomatik olarak söyleyebilirsiniz. İlk saniyelerde size güven verir ve sınav görevlilerine iki konudan hangisini seçtiğinizi hemen gösterir.

Adım 2: Mesleki profiliniz (4–5 cümle)

Giriş cümlesinden sonra kendiniz hakkında kısa bir bölüm gelir; ancak „Ich heiße …, ich bin … Jahre alt, ich komme aus …“ değil. Bu bilgiler mesleki durumunuz hakkında hiçbir şey söylemez ve sekiz konunun hiçbiriyle bağlantı kurmaz. Bunun yerine mesleğiniz, eğitiminiz ve Almanya'daki mesleki hedefiniz hakkında dört veya beş cümle hazırlayın:

Bu mesleki profil sekiz konunun tamamında aynı kalır. Sizinle konu arasında bağlantı kurar ve ana bölüme doğal bir geçiş sağlar: Bir öğretmenin mesleki profilinden sonra bir dil okulunu işveren olarak tanıtması (konu 1), meslek seçimini açıklaması (konu 3), bir mentoru mesleki rol modeli olarak göstermesi (konu 4) veya özel ders platformunu iş fikri olarak sunması (konu 8) mantıklıdır.

Adım 3: Parantez içindeki maddeler – evde hazırlayın

Konu kâğıdındaki parantez içinde bulunan maddeler sunumun ana bölümünü oluşturur. Her madde için evde B2 seviyesinde iki veya üç cümle hazırlayın: yan cümlelerle (weil, dass, obwohl, damit), ilgi cümleleriyle ve bağlaçlarla; ancak basit ve güvenli bir şekilde kullanabildiğiniz kelimelerle. Basit kelimelerle oluşturulan karmaşık cümle yapıları, III ve IV numaralı kriterlerde yanlış kullanılan zor kelimeler içeren basit cümlelerden daha iyi değerlendirilir.

Üç ila beş yardımcı madde olduğunda bu, 8 ila 15 cümle anlamına gelir. Giriş ve mesleki profil ile birlikte iki dakikayı doldurmak için tam olarak bu miktar yeterlidir. Her maddeye eşit süre ayırmanız gerekmez; hakkında daha fazla şey söyleyebildiğiniz maddelere daha fazla yer verebilirsiniz.

Adım 4: Kapanış cümlesi

Sunumunuzu açıkça bitiren bir cümle kullanın. Böylece sınav görevlileri konuşmanızın sona erdiğini anlar ve doğrudan Teil 1B'ye geçebilir: „Damit bin ich am Ende meiner Präsentation.“

1. konu için örnek sunum: bir işvereni tanıtmak

Dört adımın tamamı birlikte şu şekilde görünür (B2 seviyesinde, yaklaşık iki dakikalık bir örnek):

Bu örneğin ne sağladığına dikkat edin: Giriş cümlesi ve mesleki profil tekrar tekrar kullanılabilir. Konu kâğıdındaki dört maddenin tamamı (Branche, Produkte und Dienstleistungen, Abteilungen, Besonderheiten) ikişer veya üçer cümleyle ele alınmıştır. Yapılar B2 seviyesi için tipiktir: „weil“ ve „dass“ ile yan cümleler, ilgi cümleleri ve „zum einen … zum anderen“ yapısı kullanılır; ancak kelime dağarcığı basit kalır. Ayrıca sunumun sonu da açıkça belirtilmiştir.

Sunum için yararlı ifadeler

Birçok aday yalnızca sunuma hazırlanır. Ancak 1B ve 1C de 1A ile aynı ölçeğe göre değerlendirilir ve bu iki bölüm de hedefli bir şekilde çalışılabilir.

Teil 1B: Sınav görevlilerinin soruları nasıl yanıtlanır?

Sınav görevlileri az önce anlattığınız şeylerle ilgili sorular sorar. Tipik soru biçimleri şunlardır: „Sie haben … erwähnt – können Sie das genauer beschreiben?“, „Warum war das für Sie wichtig?“, „Wie würden Sie … bewerten?“ veya „Gab es dabei auch Schwierigkeiten?“. B2 seviyesinde iyi bir cevap üç unsurdan oluşur:

1. Doğrudan cevap – bir cümle.
2. Gerekçe veya örnek – bir veya iki cümle.
3. Kısa sonuç – bir değerlendirme veya çıkarım.

İki cümle çok az olabilir, çünkü sınav görevlileri bu durumda bir soru sorulduğunda yalnızca kısa cevaplar verebildiğinizi düşünebilir. Ancak sizden yeni bir monolog da beklenmez. Bir cevap için yaklaşık 20–30 saniye iyi bir süredir. Soruyu anlamadıysanız açıklama isteyin. Bu, iş hayatında normal bir iletişim davranışıdır ve olumsuz değerlendirilmez: „Entschuldigung, meinen Sie damit …?“ veya „Könnten Sie die Frage bitte wiederholen?“

Teil 1C bir dilsel aracılık görevidir – bu ne anlama geliyor?

Teil 1C, DTB B2'de dilsel aracılığın (bilginin aktarılmasının) doğrudan ölçüldüğü bir görevdir. Dilsel aracılık, başka bir kişinin söylediği bilgiyi üçüncü bir kişinin anlayabileceği şekilde aktarmanız anlamına gelir. Günlük iş hayatında bu en sık yapılan dilsel eylemlerden biridir: Bir iş arkadaşınız bir şeyi açıklar ve siz daha sonra bunu yöneticinize özetlersiniz; bir müşteri telefon eder ve siz onun talebini ilgili bölüme aktarırsınız.

Teil 1C tam olarak bu durumu simüle eder: İkinci sınav görevlisi bir şeyi “tam olarak anlamadığını” söyler ve partnerinizin cevaplarından bir konuyu açıklamanızı ister. Burada değerlendirilen şey, içeriği doğru anlayıp anlamadığınız ve bu bilgiyi kendi sözlerinizle anlaşılır biçimde aktarıp aktaramadığınızdır; partnerinizin söylediklerini kelimesi kelimesine tekrar etmeniz beklenmez.

Not alın: her şeyi ve istediğiniz dilde

Bundan, partneriniz konuşurken uygulamanız gereken en önemli kural ortaya çıkar: Partnerinizin söylediği her şeyi not alın – hem sunum sırasında hem de sınav görevlilerinin sorularına verdiği cevaplar sırasında. Sınav görevlilerinin hangi konuyu seçeceğini önceden bilemezsiniz. Yalnızca sunum sırasında not alır ve soru-cevap bölümünde kalemi bırakırsanız, 1C'de size sorulan noktanın tam da not almadığınız bir bilgi olma ihtimali yüksektir.

Notlar yalnızca sizin içindir. Bu nedenle hangi dilde yazdığınız önemli değildir: Almanca, ana diliniz, kısaltmalar veya semboller — yarım dakika sonra kendi notunuzu okuyabildiğiniz sürece hepsi uygundur. Almanca tam kelimeler ve cümlelerle yazmaya çalışırsanız hız kaybedersiniz ve bazı bilgileri kaçırırsınız. Yararlı bir not örneği: „Sprachschule – 3 Abt.: Verw., Kursltg., Lehrkr. – neu: Begleitung durch Kollegin – Frage Prüfer: warum wichtig? → Abläufe schneller“.

Sınav görevlisi size döndüğünde ilgili noktayı kendi sözlerinizle aktarın:

• „Wenn ich es richtig verstanden habe, hat sie gesagt, dass …“
• „Er hat erklärt, dass … Das bedeutet, dass …“
• „Sie meinte damit, dass … Als Beispiel hat sie … genannt.“

Dil açısından burada dolaylı anlatım oldukça kullanışlıdır ve B2 seviyesinin klasik özelliklerinden biridir. Bir kişinin söylediklerini „dass“ cümleleri veya Konjunktiv I kullanarak aktarırsanız, IV. kriterde (Spektrum sprachlicher Mittel) beklenen beceriyi doğrudan göstermiş olursunuz. Yarım dakika üç veya dört cümleye karşılık gelir; daha fazlası gerekli değildir.

Aşağıdaki sorunlarla DTB B2'ye hazırlanan kursiyerlerde düzenli olarak karşılaşıyorum. Her maddede bunun yerine ne yapmanız gerektiği de açıklanmıştır.

Görev formatından kaynaklanan tuzaklar

• Yardımcı maddeleri soru listesi gibi görmek. Her maddeyi yalnızca bir cümleyle “tamamlarsanız” 40 saniye sonra söyleyecek bir şeyiniz kalmaz. Maddeler konu alanlarıdır: Her biri için bir açıklama ve bir örnek gerekir.
• „Ein Land Ihrer Wahl“ ifadesini gözden kaçırmak. 5. ve 6. konularda bazı adaylar kendi ülkelerindeki süreci çok daha iyi bilmelerine rağmen otomatik olarak Almanya hakkında konuşur. En ayrıntılı şekilde anlatabileceğiniz ülkeyi seçin.
• Dinleyici rolünü küçümsemek. Teil 1C birçok adayı şaşırtır, çünkü diğer kişinin sunumu sırasında kendi konularını düşünmeye başlamışlardır. Görevi bir dilsel aracılık görevi olarak anlarsanız not alma aşamasını bilinçli olarak planlarsınız.
• Sınav görevlilerinin sorularını bilgi testi olarak görmek. Burada “doğru cevap” yoktur. Sınav görevlileri bir konuyu spontane olarak geliştirip geliştiremediğinizi, gerekçe sunup sunamadığınızı ve değerlendirme yapıp yapamadığınızı görmek ister. İyi gerekçelendirilmiş bir görüş her zaman iyi bir cevaptır.

Adayların kendilerinin yaptığı hatalar

• Sekiz tam metni ezberlemek. Bu çok fazla materyaldir, konuşmanız ezberlenmiş gibi duyulur ve bir noktayı unuttuğunuzda bütün sunum çökebilir. Yalnızca giriş cümlesini, mesleki profili ve yararlı ifadeleri ezberleyin; ana bölümü ise yardımcı maddeler için önceden hazırladığınız cümlelerden serbestçe oluşturun.
• Kişisel bilgilerle başlamak. Adınız, yaşınız ve geldiğiniz ülke A1 seviyesindeki cümlelerle 15 saniye harcar ve konuya hiçbir geçiş sağlamaz. Mesleki profil aynı süreyi B2 yapılarını göstermek ve konuya gerçek bir geçiş yapmak için kullanır.
• 60 saniye sonra bitirmek. Bu durumda çoğunlukla kişisel bağlantı veya örnekler eksiktir. Kronometreyle yapacağınız basit bir deneme, sunumunuzun iki dakikayı doldurup doldurmadığını hemen gösterir.
• Yalnızca basit ana cümleler kullanmak. İçerik doğru olabilir, ancak dil seviyesi B1'de kalır ve bu durum III ve IV. kriterleri etkiler. Bilinçli olarak yan cümleler, ilgi cümleleri ve bağlaçlar kullanın.
• Kapanış cümlesini atlamak. Kapanış cümlesi olmadan belirsiz bir sessizlik oluşur ve sınav görevlileri bitirip bitirmediğinizi sormak zorunda kalır. „Damit bin ich am Ende meiner Präsentation“ gibi bir cümle bu sorunu çözer.
• Çok genel konuşmak. „Ein gutes Arbeitsumfeld ist wichtig, weil man sich dann wohlfühlt“ tek başına B2 seviyesinde yeterli bir açıklama değildir. Somutluk bir örnekle sağlanır: „In meiner letzten Firma gab es jeden Montag ein kurzes Teamgespräch. Dadurch wussten alle, wer welche Aufgaben hat.“

Sekiz konunun tamamı için tek bir meslek

Sınav bir polis soruşturması değildir: Sunumunuzda anlattığınız şirketin, kişinin veya iş fikrinin gerçekten tam olarak bu şekilde var olup olmadığını kimse kontrol etmez. Değerlendirilen şey dilinizdir. Bu nedenle en önemli önerim şudur: Kelime dağarcığınızın en geniş olduğu mesleği seçin ve sekiz konunun tamamını bu tek meslek etrafında oluşturun.

Bunun somut bir dilsel avantajı vardır. Bakım alanında çalışan biri işveren (konu 1), iyi çalışma ortamı (konu 2), mesleki rol modeli (konu 4) ve bir hizmet (konu 7) hakkında konuştuğunda dört sunumun tamamında aynı kelime dağarcığını kullanır: Station, Schicht, Patienten, Dokumentation, Pflegedienstleitung. Tekrar sayesinde bu kelimeler daha güvenli hâle gelir ve aynı mesleki profil her konuya uyar. Buna karşılık her konu için farklı bir sektör seçerseniz sekiz farklı kelime alanı öğrenmek zorunda kalırsınız ve hiçbirinde yeterli rutin kazanamazsınız.

Bu, şu anda Almanya'da eğitimini aldığınız meslekten farklı bir alanda çalışıyor olmanız durumunda da geçerlidir: En akıcı şekilde konuşabildiğiniz mesleği seçin.

İki ila üç haftalık çalışma planı

1. Mesleki profilinizi yazın ve otomatik hâle getirin. Eğitiminiz, iş deneyiminiz ve Almanya'daki hedefiniz hakkında dört veya beş cümle hazırlayın ve düşünmeden söyleyebilene kadar tekrarlayın.
2. Sekiz konunun her biri için yardımcı maddeleri geliştirin. Her madde için seçtiğiniz mesleğin kelime dağarcığını kullanarak yan cümleli iki veya üç cümle hazırlayın. Asıl çalışma budur: toplamda yaklaşık 80–100 cümle; bunların önemli bir kısmı birbirini tekrar eder.
3. Her sunumu kronometreyle anlatın ve kaydedin. Kontrol edin: İki dakikaya ulaştınız mı? Yan cümleler var mı? Sunumun bittiği açıkça anlaşılıyor mu?
4. Sınav görevlilerinin sorularını simüle edin. Bir çalışma arkadaşınızdan, arkadaşınızdan veya öğretmeninizden sunumdan sonra size üç soru sormasını isteyin. Şu yapıyla cevap verin: cevap – gerekçe – sonuç.
5. Dilsel aracılık çalışın. Başka bir kişinin sunumunu dinleyin (kursta veya bir videoda), her şeyi sizin için en hızlı yöntemle not alın ve bir noktayı dolaylı anlatımla aktarın. Bu, Teil 1C için yapılan bir çalışmadır.

Bu yapı otomatik hâle geldikten sonra tüm sözlü sınavı bir kez simüle etmek faydalıdır. Böylece Teil 2'ye (Gespräch mit Kollegen) ve Teil 3'e (Lösungswege diskutieren) geçişe de alışırsınız.