Sprachbausteine Teil 1 — DTB B2:
en önemli dilbilgisi sade bir anlatımla

Sprachbausteine Teil 1, “Deutsch-Test für den Beruf B2” (DTB B2) sınavının yazılı bölümünün bir parçasıdır. Bu bölümde altı boşluklu bir metin yer alır. Bu boşluklar 46, 47, 48, 49, 50 ve 51 numaralarını taşır. Her boşluk için 15 seçenekten (a ile o arası) oluşan bir kelime listesi verilir. Her boşluğa listeden doğru kelimeyi seçmeniz gerekir.

Metin her zaman iş hayatından resmi bir e-postadır: iş başvurusu, istifa, iş sözleşmesiyle ilgili bir soru ya da ofisten başka bir mesaj. Sınavın bu bölümünde öncelikli olarak dilbilginiz test edilir. Bu nedenle en önemli dilbilgisi kurallarını iyi bilmek şarttır.

Bu makalede size 14 en önemli dilbilgisi konusunu açıklayacağım. Sınavda en sık karşılaşılan konuyla başlıyoruz.

Zamir zarfları, bir şeyin veya bir düşüncenin yerini tutan küçük sözcüklerdir. Aynı kelimeleri sürekli tekrarlamak zorunda kalmamak için kullanılırlar.

Örnek: “Ich freue mich auf das Treffen” yerine şöyle denir: “Ich freue mich darauf.”

Nasıl oluşturulurlar?

Kural basittir:

• Edat bir ünsüzle başlıyorsa (örn. mit, für, bei, von, zu): da + edat → damit, dafür, dabei, davon, dazu.
• Edat bir sesliyle başlıyorsa (örn. auf, an, über, aus, in): dar + edat → darauf, daran, darüber, daraus, darin.
• Resmi mektuplarda da yerine sıkça hier kullanılır: hierüber, hiermit, hierauf — anlam aynıdır ancak üslup daha resmidir.

Anlamlarıyla en önemli zamir zarfları

Edatlı tipik fiiller

• sich freuen auf (gelecek) → darauf
• sich freuen über (şimdiki/geçmiş) → darüber / hierüber
• warten auf → darauf
• sprechen von / über → davon / darüber
• sich interessieren für → dafür
• rechnen mit → damit
• bestehen aus → daraus
• denken an → daran

Bazı edatlar artikelle kaynaşarak tek bir sözcük oluşturur. Bu durum resmi Almancada ve özellikle iş mektuplarında çok sık görülür.

En önemli birleşimler

Kısa form ne zaman zorunludur?

• Kalıp ifadelerde: zum Beispiel, im Allgemeinen, zur Verfügung, im Voraus, im Nachhinein.
• Gün ve tarihlerde: am Montag, im April, zum 1. März, zum nächstmöglichen Datum.
• Yön ve hedeflerde: zum Arzt gehen, zur Arbeit fahren.

Bazı edatlar ardından genitif (2. hal — kimin?) gerektirir. Bu edatlar resmi Almancada çok tipiktir.

Genitifli en önemli edatlar

Genitif nasıl tanınır?

Bu edatların ardından tipik ekler gelir:

• Eril/nötr: des … -s veya -es (des Praktikums, des Vertrags, des Chefs).
• Dişil: der (der Woche, der Firma, der Situation).
• Çoğul: der (der Mitarbeiter, der Kollegen).
• İyelik zamirleriyle: meines, meiner (meines Vaters, meiner Mutter, meiner Situation).

Pek çok Almanca fiilin sabit bir edatı vardır. Bu, fiil ile edatın her zaman birlikte gittiği anlamına gelir. Edat serbestçe seçilemez.

Örnek: Her zaman sich interessieren für denir. “sich interessieren an” veya “sich interessieren über” değil.

Resmi mektuplar için en önemli fiiller

Modal sözcükler ve partiküller, cümleye özel bir anlam ya da ton katan küçük sözcüklerdir. Temel bilgiyi yalnızca biraz değiştirirler ama anlam açısından çok önemlidirler.

En önemli modal sözcükler ve anlamları

Bir bağlaç iki cümleyi birbirine bağlar. Bazı bağlaçların ardından fiil yan cümlenin sonuna gider. Bu bağlaç grubu DTB B2 için çok önemlidir.

Örnek: Ich komme nicht, weil ich krank bin.

Neden bildiren bağlaçlar (neden?)

• weil = çünkü. Çok yaygın, konuşmada da kullanılır. Örnek: Ich komme nicht, weil ich krank bin.
• da = çünkü, ama daha resmi. İş mektuplarında çok sık görülür! Örnek: Da mein Mann versetzt wurde, muss die Familie umziehen.

Bilgi bildiren bağlaç (ne?)

• dass = bu/ki. Örnek: Im Vertrag steht, dass Mitarbeiter umziehen können.

Evet/hayır sorusu için bağlaç

• ob = olup olmadığı (dolaylı soruda). Örnek: Ich möchte wissen, ob es möglich ist.

Zaman bağlaçları

Diğer önemli bağlaçlar

• obwohl = -e rağmen: Obwohl es regnet, gehe ich raus.
• falls = -diği takdirde: Falls Sie etwas brauchen, kontaktieren Sie mich.
• indem = bir şey aracılığıyla: Ich lerne Deutsch, indem ich Bücher lese.
• damit = başka birinin yapması amacıyla: Ich erkläre es, damit du es verstehst.

wie sözcüğü DTB B2 sınavında çok sık doğru yanıt olarak karşımıza çıkar. Ancak “wie”nin birden fazla anlamı vardır. Her anlamı bilmeniz gerekir.

Anlam 1: Karşılaştırma “so … wie”

• Ich bin so groß wie mein Bruder.
• Er arbeitet wie ein Profi.
• So bald wie möglich.

Anlam 2: “wie” + ortaç (mektuplarda çok önemli!)

Bu, sınav için en önemli anlamdır! Resmi mektuplarda kalıp ifadelerdir.

Anlam 3: Dolaylı soru “wie”

• Ich möchte wissen, wie die Ausbildung organisiert ist.
• Können Sie mir sagen, wie das funktioniert?

Anlam 4: Doğrudan soru

• Wie geht es Ihnen?
• Wie lange dauert das?

İlgi zamiri iki cümleyi birbirine bağlar ve neye atıfta bulunduğumuzu gösterir. Almancada pek çok form mevcuttur. Sınav için özellikle dessen, deren ve was önemlidir.

İlgi zamirleri tablosu

Zor formlar: dessen ve deren

dessen ve deren “kimin” anlamına gelir. Bir şeyin bir kişiye ya da bir şeye ait olduğunu gösterirler.

• dessen → eril (der Mann) ve nötr (das Kind) için. Örnek: Der Kollege, dessen Büro neben mir ist, hilft mir oft.
• deren → dişil (die Frau) ve çoğul (die Leute) için. Örnek: Die Internetseiten, mit deren Hilfe ich lerne, sind nützlich.

İlgi zamiri olarak “was” sözcüğü

was sözcüğü şunların ardından kullanılır: alles, nichts, etwas, vieles, weniges, irgendwas, das (zamir olarak).

• Gibt es irgendwas, was ich vorher besorgen muss?
• Alles, was Sie brauchen, ist in der E-Mail.
• Das, was er sagt, ist wichtig.

Bu bağlaçlar iki eşdeğer cümleyi veya cümle parçalarını birbirine bağlar. Bu bağlaçların ardından normal sözcük dizisi korunur (özne + yüklem + …).

En önemli bağlaçlar

“aber” ile “sondern” arasındaki fark

Bağlaç çiftleri

• nicht nur …, sondern auch … — Ich arbeite nicht nur mit Menschen, sondern auch im Büro.
• entweder … oder … — Ich komme entweder heute oder morgen.
• weder … noch … — Ich habe weder Zeit noch Lust.
• zwar …, aber … — Das ist zwar schwer, aber möglich.

Sıfatlar bir ismi niteleyen sözcüklerdir: groß, schön, wichtig, neu. Bir sıfat ismin önünde yer aldığında ek alır.

Ekler için temel kural

Ek iki şeye bağlıdır:

1. Sıfatın önünde ne var (artikel)?
2. İsim hangi haldedir (Nominativ, Akkusativ, Dativ, Genitiv)?

Belirli artikelin (der, die, das) ardından

Ek neredeyse her zaman -e veya -en'dir.

Belirsiz artikelin (ein, eine, kein, mein …) ardından

• ein guter Mann (Nom. eril)
• eine gute Frau (Nom./Akk. dişil)
• ein gutes Kind (Nom./Akk. nötr)
• einen guten Mann (Akk. eril)

Sıfat görevindeki ortaçlar

Ortaç, sıfat gibi kullanılabilen bir fiil formudur. İki ortaç vardır:

Partizip I (etken, “yapan”): fiil + -end

• anhaltend → die anhaltende Unterstützung (süregelen destek)
• steigend → die steigenden Preise
• folgend → die folgende Frage

Partizip II (edilgen, “yapılmış”): Perfekt'teki gibi (ge + fiil + t/en)

• vereinbart → der vereinbarte Termin
• unterschrieben → der unterschriebene Vertrag
• geplant → die geplante Reise

Dolaylı soru, başka bir cümlenin içine “gizlenmiş” bir sorudur. Doğrudan soru sormak yerine soru daha nazik biçimde ifade edilir.

Doğrudan: Wie funktioniert das?
Dolaylı: Ich möchte wissen, wie das funktioniert.

Dolaylı sorunun yapısı

Giriş + virgül + soru + fiil sonda.

Tipik giriş kalıpları

• Ich möchte gern wissen, …
• Ich möchte nachfragen, …
• Ich bin mir nicht sicher, …
• Können Sie mir sagen, …?
• Teilen Sie mir bitte mit, …
• Ich würde gerne erfahren, …

Virgülden sonra hangi sözcük gelir?

İki olasılık vardır:

Pek çok Almanca fiilin iki parçası vardır: önek ve temel fiil. Normal bir cümlede önek sona gider.

Örnek: zurücksenden fiili = zurück + senden.
Cümlede: Ich sende den Vertrag zurück.

Profesyonel hayat için önemli ayrılabilen fiiller

Sözcük dizisiyle ilgili önemli kural

• Ana cümle: önek sona gider. Ich sende den Vertrag zurück.
• Yan cümle: her şey birlikte sonda kalır. Ich hoffe, dass ich den Vertrag schnell zurücksende.
• Perfekt: ge ortaya girer. Ich habe den Vertrag zurückgesendet.
• “zu” ile: zu ortaya girer. Ich plane, den Vertrag zurückzusenden.

Amaç cümlesi, bir hedef bildiren cümledir. Soru şudur: ne için? Hangi amaçla? Almancada iki form mevcuttur: um … zu ve damit.

Kural: “um … zu” ne zaman kullanılır?

Cümlenin her iki bölümünde de aynı kişi olduğunda um … zu kullanılır.

• Ich lerne Deutsch, um in Deutschland zu arbeiten. → Ben öğreniyorum ve ben çalışıyorum.
• Ich mache ein Praktikum, um Erfahrung zu sammeln. → Ben yapıyorum ve ben topluyorum.

Kural: “damit” ne zaman kullanılır?

İki bölümdeki kişiler farklı olduğunda damit kullanılır.

• Ich erkläre es, damit du es verstehst. → Ben açıklıyorum ama sen anlıyorsun.
• Sie schreibt die Nachricht, damit der Chef informiert ist. → O yazıyor ama şef haberdar oluyor.

Benzer yapılar

• ohne … zu = bir eylemi yapmadan. Er ging, ohne Tschüss zu sagen.
• statt / anstatt … zu = bir eylem yerine. Statt zu arbeiten, schläft er.

Dönüşlü zamir, eylemi kişinin kendisine döndüren bir sözcüktür. Almancada bu şu anlama gelir: eylem başka bir kişiye değil, kişinin kendisine yöneliktir.

Örnek: Ich wasche mein Auto (araba — başka bir nesne). Ama: Ich wasche mich (kendimi).

Dönüşlü zamirlerin formları

Resmi mektuplarda tipik dönüşlü fiiller

• sich bedanken — Ich bedanke mich für Ihre Antwort.
• sich freuen — Ich freue mich über die Einladung.
• sich interessieren — Ich interessiere mich für die Stelle.
• sich bewerben — Ich bewerbe mich um ein Praktikum.
• sich entscheiden — Ich habe mich entschlossen, zu kündigen.
• sich informieren — Ich habe mich schon informiert.
• sich beschweren — Ich beschwere mich über das Produkt.
• sich vorbereiten — Ich bereite mich auf die Prüfung vor.

Artık en önemli dilbilgisi konularını biliyorsunuz. Peki sınavda Sprachbausteine B2-Beruf'e nasıl yaklaşmalısınız? İşte 6 adımda en iyi strateji.

Başarıya adım adım

1. Önce metnin tamamını okuyun. Neyle ilgili olduğunu anlamaya çalışın. Durumu ve tonu kavrayın (başvuru mu? istifa mı? soru mu?).
2. Boşluğun yakınındaki fiile bakın. Pek çok fiilin sabit bir edatı vardır. Fiil çoğunlukla hangi zamir zarfına veya hangi edada ihtiyaç duyduğunuzu gösterir.
3. Noktalama işaretlerine dikkat edin. Boşluktan önce virgül + sonda fiil → bu çoğunlukla bir bağlaçtır (da, dass, ob, weil, obwohl, sobald).
4. İsmin formuna bakın. -s / -es ekini veya des, der, meiner gibi formları görüyorsanız → bu genitiftir, yani genitifli bir edat gerekmektedir.
5. Kalıp ifadeleri tanıyın. “Wie besprochen”, “zur Verfügung”, “im Voraus”, “hiermit” — bunlar iş mektuplarında standart ifadelerdir. Bu ifadeleri ezberleyin.
6. Sonunda kontrol edin. 5 boşluğu çözdükten sonra sonuncuyu çoğunlukla eleme yöntemiyle bulabilirsiniz. Kullandığınız kelimeleri listeden çizin.

Sınav için 5 en önemli dilbilgisi konusu

Çalışmak için çok az zamanınız varsa bu beş konuya odaklanın:

1. Zamir zarfları (darauf, dabei, hierüber …) — en önemli konu!
2. Edat + artikel (zum, zur, im, am …) + genitifli edatlar.
3. Bağlaçlar ve aralarındaki farklar (da, weil, dass, ob, sobald, obwohl).
4. Modal sözcükler (bereits, nämlich, eventuell, bestimmt, ausdrücklich).
5. “wie” sözcüğü tüm anlamlarıyla (özellikle “wie besprochen”).